فناوری های واقعیت گسترده یا Extended Reality در سال های اخیر به یکی از ابزارهای مهم برای ساخت تجربه های دیجیتال تبدیل شده اند. در میان این فناوری ها واقعیت افزوده یا AR، واقعیت ترکیبی یا MR و واقعیت مجازی یا VR بیشتر از سایر گزینه ها مورد توجه قرار گرفته اند.

هر سه فناوری تلاش می کنند ارتباط متفاوتی میان دنیای واقعی و محتوای دیجیتال ایجاد کنند اما نوع تجربه ای که در اختیار کاربر قرار می دهند یکسان نیست. در ادامه این محتوا از از دسته بازاریابی و برند و فناوری‌ های تعاملی و ایمرسیو سری مقالات ویوسنس با ما همراه باشید.

تفاوت AR، MR و VR در یک نگاه

برای درک ساده تر تفاوت این سه فناوری، تصور کنید یک برند قصد دارد محصول جدیدی را به مخاطبان خود معرفی کند. در یک تجربه AR مخاطب می تواند دوربین تلفن همراه خود را به سمت محیط واقعی بگیرد و مدل سه بعدی محصول را در همان محیط مشاهده کند.

در یک تجربه VR کاربر هدست قرار می دهد و وارد یک فضای کاملا دیجیتال می شود. این فضا می تواند یک فروشگاه، کارخانه، نمایشگاه یا هر محیط دیگری باشد که برای تجربه طراحی شده است.

در یک تجربه MR مدل دیجیتال محصول در محیط واقعی قرار می گیرد و می تواند نسبت به محیط و حرکت کاربر واکنش نشان دهد.

واقعیت افزوده چیست؟

واقعیت افزوده یا Augmented Reality فناوری ای است که محتوای دیجیتال را به محیط واقعی اضافه می کند.

کاربر همچنان محیط اطراف خود را می بیند اما اطلاعات یا عناصر دیجیتال نیز در مقابل او نمایش داده می شوند.

این محتوا می تواند شامل موارد زیر باشد:

• تصویر
• متن
• ویدئو
• انیمیشن
• مدل سه بعدی
• اطلاعات تکمیلی
• عناصر تعاملی

واقعیت مجازی چیست؟

واقعیت مجازی یا Virtual Reality رویکرد متفاوتی دارد. در این فناوری کاربر معمولا با استفاده از یک هدست وارد محیطی کاملا دیجیتال می شود. در نتیجه به جای مشاهده مستقیم محیط اطراف، فضای دیجیتالی را می بیند که برای تجربه طراحی شده است.

برای مثال یک شرکت ساختمانی را تصور کنید که پروژه ای را هنوز به صورت فیزیکی نساخته است. با استفاده از VR می توان یک مدل سه بعدی از پروژه ایجاد کرد و کاربر را وارد فضای آن کرد. مخاطب می تواند محیط را ببیند و در بخش های مختلف آن حرکت کند.

در اینجا هدف این نیست که یک عنصر دیجیتال روی دنیای واقعی قرار بگیرد. هدف این است که کاربر وارد یک دنیای دیجیتال شود.

واقعیت ترکیبی چیست؟

واقعیت ترکیبی یا Mixed Reality را می توان مرحله ای پیشرفته تر از ترکیب دنیای واقعی و دیجیتال دانست.

در تجربه های MR، عناصر دیجیتال فقط در محیط واقعی نمایش داده نمی شوند، بلکه سیستم می تواند اطلاعاتی درباره محیط اطراف دریافت کند و موقعیت محتوای دیجیتال را با آن هماهنگ کند.

برای مثال یک مدل سه بعدی ممکن است روی سطح میز قرار بگیرد و با حرکت کاربر، موقعیت خود را نسبت به محیط تغییر دهد.

یا یک عنصر دیجیتال می تواند پشت یک شیء واقعی قرار بگیرد و بخشی از آن از دید کاربر پنهان شود.

در چنین تجربه ای، محیط واقعی فقط پس زمینه نمایش محتوای دیجیتال نیست بلکه بخشی از تجربه محسوب می شود.

جدول مقایسه AR، MR و VR

معیار	واقعیت افزوده AR	واقعیت ترکیبی MR	واقعیت مجازی VR
محیط قابل مشاهده	محیط واقعی به همراه محتوای دیجیتال	محیط واقعی به همراه عناصر دیجیتال تعاملی	محیط کاملا دیجیتال
میزان غوطه وری	کم تا متوسط	متوسط تا زیاد	زیاد
ارتباط با محیط واقعی	محدود تا متوسط	زیاد	بسیار کم
نوع تعامل	تعامل با محتوای دیجیتال	تعامل محتوا با کاربر و محیط	تعامل با محیط مجازی
تجهیزات رایج	موبایل، تبلت و برخی عینک ها	تجهیزات سازگار با MR	هدست VR و تجهیزات جانبی
دسترسی	معمولا ساده تر	معمولا پیچیده تر	نیازمند تجهیزات اختصاصی
هزینه نسبی	کم تا متوسط	متوسط تا زیاد	متوسط تا زیاد
محتوای مورد نیاز	محتوای دوبعدی یا سه بعدی	محتوای سه بعدی و تعاملی	محیط و محتوای سه بعدی
آزادی حرکت	معمولا زیاد	وابسته به نوع تجربه	وابسته به تجهیزات و فضای اجرا
کاربردهای مناسب	تبلیغات، فروش و معرفی محصول	تجربه های تعاملی پیشرفته	شبیه سازی، آموزش و تجربه های غوطه ور

تفاوت تجربه کاربر در AR، MR و VR

یکی از بهترین روش ها برای تشخیص تفاوت این فناوری ها، بررسی چیزی است که کاربر می بیند و انجام می دهد.

تجربه در AR

کاربر در محیط واقعی باقی می ماند. برای مثال می تواند با تلفن همراه خود یک محصول سه بعدی را در فضای واقعی مشاهده کند. بنابراین AR بیشتر به معنای اضافه کردن یک لایه دیجیتال به واقعیت است.

تجربه در VR

کاربر وارد یک محیط دیجیتال می شود. این محیط می تواند یک فروشگاه، کارخانه، ساختمان، شهر یا هر فضای دیگری باشد. در اینجا محیط واقعی نقش بسیار کمتری در تجربه دارد و تمرکز اصلی روی فضای شبیه سازی شده است.

تجربه در MR

کاربر همچنان محیط واقعی را می بیند اما عناصر دیجیتال می توانند با محیط ارتباط بیشتری داشته باشند.

برای مثال، یک مدل دیجیتال می تواند روی سطح واقعی قرار بگیرد و نسبت به حرکت کاربر یا ویژگی های محیط واکنش نشان دهد.

کاربرد AR، MR و VR در تبلیغات

هر سه فناوری می توانند در بازاریابی و تبلیغات استفاده شوند، اما هدف استفاده از آنها می تواند متفاوت باشد.

AR برای تجربه های سریع و در دسترس

واقعیت افزوده زمانی می تواند گزینه مناسبی باشد که برند بخواهد مخاطب بدون تجهیزات پیچیده وارد تجربه شود.

کاربردهای رایج شامل موارد زیر است:

• معرفی محصولات
• مشاهده محصول در فضای واقعی
• تبلیغات تعاملی
• نمایش اطلاعات تکمیلی
• بسته بندی تعاملی
• تجربه های شبکه های اجتماعی
• برخی تجربه های نمایشگاهی

MR برای تعامل پیشرفته تر

واقعیت ترکیبی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که ارتباط میان محتوای دیجیتال و محیط واقعی بخشی از هدف پروژه باشد. کاربردهای احتمالی شامل موارد زیر است:

• معرفی محصولات پیچیده
• نمایش مدل های سه بعدی
• آموزش تعاملی
• شبیه سازی
• تجربه های پیشرفته نمایشگاهی
• طراحی و معماری
• برخی کاربردهای صنعتی

VR برای ساخت یک دنیای دیجیتال

واقعیت مجازی زمانی کاربرد بیشتری دارد که برند بخواهد مخاطب را وارد یک فضای کاملا دیجیتال کند.

برخی کاربردهای آن عبارتند از:

• معرفی پروژه
• شبیه سازی
• آموزش
• سرگرمی
• تجربه های تبلیغاتی
• بازدید مجازی
• رویدادهای مجازی

تفاوت AR، MR و VR از نظر میزان غوطه وری

یکی از مهم ترین تفاوت های این سه فناوری، میزان حضور کاربر در تجربه است. در AR کاربر همچنان به محیط واقعی توجه دارد و محتوای دیجیتال روی آن اضافه می شود.

در MR ارتباط میان محتوای دیجیتال و محیط واقعی بیشتر می شود و عناصر دیجیتال می توانند رفتار متناسب تری با فضای اطراف داشته باشند.

در VR کاربر تا حد زیادی از محیط واقعی جدا شده و وارد محیط دیجیتال می شود.

به همین دلیل اگر هدف شما ایجاد یک تجربه سریع و ساده باشد، AR ممکن است انتخاب مناسب تری باشد. اگر تعامل فضایی اهمیت داشته باشد، MR ارزش بررسی دارد و اگر هدف ایجاد بیشترین میزان غوطه وری باشد، VR می تواند گزینه مناسب تری باشد.

تفاوت تجهیزات مورد نیاز

تجهیزات مورد نیاز نیز بر انتخاب فناوری تاثیر می گذارند.

AR

در بسیاری از پروژه ها می توان از موارد زیر استفاده کرد:

تلفن همراه

تبلت

برخی عینک های واقعیت افزوده

MR

تجربه های MR معمولا به تجهیزاتی نیاز دارند که بتوانند محیط را بهتر تشخیص دهند و محتوای دیجیتال را با آن هماهنگ کنند. بنابراین تجهیزات باید متناسب با سناریوی پروژه انتخاب شوند.

VR

در بیشتر تجربه های VR از هدست استفاده می شود و بسته به پروژه ممکن است کنترلر یا تجهیزات جانبی نیز مورد نیاز باشد. به همین دلیل تعداد کاربران، فضای اجرا و نحوه مدیریت تجهیزات در تجربه های VR اهمیت بیشتری دارد.

مزایا و محدودیت های AR

مزایا

• دسترسی نسبتا ساده
• امکان استفاده از تلفن همراه
• حفظ ارتباط کاربر با محیط واقعی
• مناسب برای تجربه های کوتاه
• کاربرد گسترده در تبلیغات و فروش

محدودیت ها

• غوطه وری کمتر نسبت به VR
• وابستگی برخی تجربه ها به دوربین و شرایط محیط
• محدودیت برخی تلفن های همراه
• مناسب نبودن برای بعضی تجربه های بسیار پیچیده

مزایا و محدودیت های MR

مزایا MR

• تعامل بیشتر با محیط واقعی
• امکان استفاده از مدل های سه بعدی
• مناسب برای تجربه های فضایی
• امکان ایجاد تجربه های تعاملی پیشرفته

محدودیت ها MR

• طراحی پیچیده تر
• نیاز به تجهیزات سازگار
• هزینه بالاتر در برخی پروژه ها
• نیاز به آزمایش دقیق تر تجربه

مزایا و محدودیت های VR

مزایا VR

• غوطه وری بالا
• امکان کنترل کامل محیط تجربه
• قابلیت شبیه سازی شرایط مختلف
• مناسب برای تجربه های داستانی و آموزشی

محدودیت ها VR

• نیاز به هدست و تجهیزات
• جدا شدن کاربر از محیط واقعی
• محدود بودن تعداد کاربران هم زمان در برخی اجراها
• نیاز به فضای مناسب
• احتمال خستگی یا ناراحتی برای بعضی کاربران

چگونه فناوری مناسب را انتخاب کنیم؟

انتخاب میان AR، MR و VR باید با هدف پروژه شروع شود نه با انتخاب دستگاه. قبل از تصمیم گیری بهتر است به سوالات زیر پاسخ داده شود:

• هدف پروژه چیست؟
• مخاطب چه کسی است؟
• کاربر دقیقا قرار است چه چیزی را تجربه کند؟
• تجربه چقدر باید عمیق یا تعاملی باشد؟
• محل اجرای پروژه کجاست؟
• چند نفر باید بتوانند از تجربه استفاده کنند؟
• چه تجهیزاتی در اختیار دارید؟
• بودجه تولید محتوا و اجرای پروژه چقدر است؟
• مدت زمان هر تجربه چقدر خواهد بود؟
• آیا جا به جایی تجهیزات اهمیت دارد؟
• آیا کاربر باید با محیط واقعی تعامل داشته باشد؟

یک راهنمای سریع برای انتخاب

اگر هدف شما اضافه کردن محتوای دیجیتال به محیط واقعی است AR را بررسی کنید. اگر هدف شما تعامل میان محتوای دیجیتال و محیط واقعی است MR می تواند گزینه مناسبی باشد. اگر هدف شما وارد کردن کامل مخاطب به یک محیط دیجیتال است VR را بررسی کنید.

اما این تقسیم بندی نباید به یک قانون قطعی تبدیل شود. یک پروژه AR پیچیده می تواند به اندازه یک پروژه VR یا حتی بیشتر هزینه داشته باشد. همچنین یک تجربه VR ساده ممکن است نیازهای اجرایی کمتری نسبت به یک پروژه MR بسیار پیچیده داشته باشد.

آیا همیشه باید از فناوری پیشرفته تر استفاده کرد؟

خیر. یکی از اشتباهات رایج در پروژه های فناوری محور این است که برند ابتدا یک فناوری را انتخاب می کند و بعد تلاش می کند برای آن کاربرد پیدا کند. در حالی که مسیر بهتر این است که ابتدا تجربه مورد نظر مشخص شود.

AR، MR یا VR؛ کدام فناوری بهتر است؟

پاسخ مشخصی برای همه پروژه ها وجود ندارد. AR برای تجربه هایی مناسب است که دسترسی آسان و ارتباط با محیط واقعی اهمیت دارد. MR برای پروژه هایی مناسب است که تعامل میان محتوای دیجیتال و محیط واقعی اهمیت بیشتری دارد. VR برای تجربه هایی مناسب است که هدف آنها ایجاد یک محیط کاملا دیجیتال و غوطه ور کننده است.

نقش ویوسنس در انتخاب فناوری مناسب

انتخاب میان AR، MR و VR فقط یک تصمیم فنی نیست. نوع مخاطب، هدف برند، محل اجرای پروژه، محتوای مورد نیاز و تجربه ای که قرار است ایجاد شود، همگی در این تصمیم تاثیر دارند.

برای همین بهتر است قبل از انتخاب تجهیزات یا فناوری، سناریوی تجربه مشخص شود و سپس مناسب ترین راهکار انتخاب شود.

در پروژه های تعاملی، ویوسنس می تواند با بررسی نیاز برند و شرایط اجرا، فناوری مناسب را برای تجربه های تبلیغاتی، نمایشگاهی و تعاملی پیشنهاد دهد و در بخش هایی مانند طراحی تجربه، تولید محتوا و اجرای پروژه همراه باشد.

سوالات متداول