تصور کنید یک مدل سه‌ بعدی از یک دستگاه صنعتی مقابل شما قرار گرفته است می‌ توانید آن را از زوایای مختلف ببینید، به بخش مشخصی از آن اشاره کنید و اطلاعات مربوط به همان قسمت را مشاهده کنید در حالی که همچنان محیط واقعی اطراف خود را می‌ بینید. یا تصور کنید یک محصول بزرگ که امکان انتقال آن به نمایشگاه وجود ندارد، در ابعاد واقعی داخل فضای نمایشگاه مقابل بازدید کننده قرار گرفته و او می‌ تواند با آن تعامل داشته باشد.

در واقعیت ترکیبی محتوای دیجیتال فقط روی تصویر محیط واقعی قرار نمی‌ گیرد. سیستم می‌ تواند محیط اطراف، موقعیت کاربر و عناصر فیزیکی را درک کند تا اشیای دیجیتال به شکل طبیعی‌ تری در فضای واقعی قرار بگیرند و به رفتار کاربر یا محیط واکنش نشان دهند. مایکروسافت نیز MR را ترکیبی از دنیای فیزیکی و دیجیتال می‌ داند که امکان تعامل سه‌ بعدی میان انسان، رایانه و محیط را فراهم می‌ کند. در ادامه این محتوا از سری مقالات ویوسنس با ما همراه باشید.

واقعیت ترکیبی چیست؟

به زبان ساده واقعیت ترکیبی فناوری‌ای است که عناصر دیجیتال و محیط واقعی را به شکلی در یک تجربه واحد قرار می‌ دهد که بتوانند نسبت به یکدیگر واکنش نشان دهند.

در واقعیت افزوده ممکن است اطلاعات یا یک تصویر دیجیتال روی محیط واقعی نمایش داده شود. اما در MR، عنصر دیجیتال می‌ تواند جایگاه خود را نسبت به محیط حفظ کند، با سطوح و اشیای واقعی ارتباط داشته باشد و در برخی تجربه‌ ها با حرکت یا فرمان کاربر واکنش نشان دهد.

برای مثال فرض کنید یک مدل سه‌ بعدی از موتور خودرو در فضای مقابل شما قرار گرفته است. در یک تجربه ساده، فقط مدل را می‌ بینید اما در یک تجربه ترکیبی، ممکن است بتوانید بخش‌ های مختلف آن را انتخاب کنید، قسمت خاصی را باز کنید، اطلاعات مربوط به آن را ببینید یا مدل را در موقعیت مشخصی از فضای واقعی قرار دهید.

واقعیت ترکیبی چگونه کار می‌ کند؟

برای اینکه یک عنصر دیجیتال بتواند در فضای واقعی به شکل طبیعی دیده و استفاده شود سیستم باید اطلاعاتی از محیط و رفتار کاربر دریافت کند. در سطح کلی تجربه MR می‌ تواند از ترکیب موارد زیر استفاده کند:

• دوربین و ورودی تصویری برای دریافت اطلاعات محیط
• حسگرهای حرکتی و مکانی
• تشخیص سطوح و فضای اطراف
• تشخیص موقعیت کاربر و تغییرات آن
• تشخیص حرکت دست، نگاه یا فرمان صوتی در برخی تجربه‌ ها
• نمایش محتوای سه‌ بعدی
• پردازش اطلاعات محیط برای قرارگیری صحیح عناصر دیجیتال

تفاوت واقعیت ترکیبی با AR و VR چیست؟

برای درک تفاوت می‌ توان سه تجربه را خیلی ساده تصور کرد:

• VR: دنیای واقعی تا حد زیادی از تجربه کنار می‌ رود و کاربر وارد یک محیط کاملا دیجیتال می‌ شود.
• AR: محیط واقعی همچنان دیده می‌ شود و محتوای دیجیتال روی آن اضافه می‌ شود.
• MR: محیط واقعی و محتوای دیجیتال می‌ توانند در یک تجربه مشترک قرار بگیرند و محتوای دیجیتال نسبت به محیط و رفتار کاربر واکنش نشان دهد.

جدول مقایسه AR، VR و MR

جدول پایین یک نمونه کامل برای مقایسه AR، VR و MR هست:

ویژگی	واقعیت افزوده (AR)	واقعیت ترکیبی (MR)	واقعیت مجازی (VR)
ارتباط با محیط واقعی	زیاد	زیاد و تعاملی‌تر	بسیار محدود یا حذف‌ شده
محتوای دیجیتال	روی محیط واقعی قرار می‌ گیرد	با محیط و عناصر واقعی ارتباط برقرار می‌ کند	محیط اصلی تجربه را تشکیل می‌ دهد
میزان تعامل	متوسط تا زیاد	زیاد	زیاد
تجهیزات مورد نیاز	موبایل، تبلت یا برخی نمایشگرهای پوشیدنی	تجهیزات سازگار با MR یا برخی دستگاه‌ های پیشرفته	هدست VR و تجهیزات مرتبط
نوع تجربه	افزودن اطلاعات دیجیتال به واقعیت	ترکیب و تعامل دنیای واقعی و دیجیتال	حضور در محیط مجازی
کاربرد مناسب	تبلیغات، اطلاعات محصول، محتوای تعاملی	آموزش، محصول، شبیه‌ سازی، نمایشگاه	آموزش، شبیه‌ سازی، سرگرمی، تجربه‌ های کاملا مجازی

کاربردهای واقعیت ترکیبی

واقعیت ترکیبی فقط یک فناوری سرگرمی نیست. قابلیت قرار دادن محتوای دیجیتال سه‌ بعدی در زمینه واقعی می‌ تواند در حوزه‌ هایی که نیاز به مشاهده، آموزش، شبیه‌ سازی یا درک فضایی دارند، کاربرد داشته باشد.

نمایشگاه و رویداد

در نمایشگاه‌ ها، یکی از محدودیت‌ های رایج، فضای فیزیکی است. ممکن است محصول بسیار بزرگ باشد امکان انتقال نمونه واقعی وجود نداشته باشد یا نمایش تمام اجزای محصول دشوار باشد. MR می‌ تواند در چنین شرایطی برای موارد زیر مورد استفاده قرار گیرد:

• نمایش محصول بزرگ یا غیرقابل‌ حمل
• نمایش اجزای داخلی محصول
• توضیح نحوه عملکرد یک دستگاه
• ارائه اطلاعات تعاملی درباره بخش‌ های مختلف محصول
• شبیه‌ سازی نحوه استفاده
• ایجاد تجربه متفاوت در رونمایی محصول

معرفی محصول

محصولات پیچیده گاهی با یک تصویر یا ویدئو به‌ خوبی قابل توضیح نیستند. در MR می‌ توان مدل سه‌ بعدی محصول را در مقابل مخاطب قرار داد و اجازه داد بخش‌ های مختلف آن بررسی شوند. این موضوع برای محصولاتی که ساختار داخلی یا ابعاد فضایی آن‌ها اهمیت دارد، می‌ تواند مفید باشد.

برای مثال به‌ جای نمایش یک تصویر از دستگاه، می‌ توان ساختار آن را به‌ صورت سه‌ بعدی نشان داد و اطلاعات مربوط به اجزای مختلف را در همان تجربه ارائه کرد.

آموزش

در آموزش دیدن یک ساختار یا فرآیند می‌تواند درک آن را آسان‌ تر کند. واقعیت ترکیبی می‌ تواند اطلاعات دیجیتال را در کنار محیط واقعی قرار دهد تا کاربر هنگام آموزش، هم محیط فیزیکی را ببیند و هم اطلاعات مورد نیاز را دریافت کند.

این کاربرد می‌ تواند در آموزش‌ های تخصصی، فنی یا عملی مورد توجه قرار گیرد؛ به‌ خصوص جایی که آموزش صرفا با متن یا تصویر دو بعدی کافی نیست.

شبیه‌ سازی صنعتی

در محیط‌ های صنعتی، همیشه امکان تمرین یک وضعیت واقعی وجود ندارد. ممکن است تجهیزات گران، بزرگ یا خطرناک باشند.

MR می‌ تواند برای شبیه‌ سازی برخی شرایط و نمایش اطلاعات در کنار تجهیزات واقعی مورد استفاده قرار گیرد. در چنین کاربردی هدف می‌ تواند کاهش وابستگی به نمونه واقعی در برخی مراحل آموزش یا بررسی باشد.

پزشکی

در پزشکی مدل‌ های سه‌ بعدی می‌ توانند برای آموزش، بررسی ساختارهای بدن یا توضیح بهتر اطلاعات پیچیده مورد استفاده قرار گیرند.

این حوزه نیازمند دقت، طراحی تخصصی و اعتبارسنجی مناسب است بنابراین نمی‌ توان هر تجربه نمایشی MR را مستقیما به کاربرد بالینی تعمیم داد.

معماری و طراحی

یکی از مزیت‌ های مهم محتوای سه‌ بعدی این است که می‌ تواند پیش از اجرای یک پروژه، تصویری فضایی از آن ارائه دهد. در معماری و طراحی، واقعیت ترکیبی می‌ تواند برای مشاهده یک مدل در فضای واقعی، بررسی ابعاد و ایجاد درک بهتر از رابطه عناصر طراحی با محیط مورد استفاده قرار گیرد.

تعمیر و نگهداری

در برخی محیط‌ های فنی، می‌توان اطلاعات مربوط به یک دستگاه یا فرآیند را هنگام کار در اختیار کاربر قرار داد.

برای مثال کاربر ممکن است هنگام مشاهده یک تجهیز، اطلاعات مربوط به بخش خاصی از آن را نیز دریافت کند. هدف این نوع کاربرد کاهش فاصله میان اطلاعات فنی و موقعیت واقعی است.

فروش و سرگرمی

در فروش MR می‌ تواند برای ارائه محصولات پیچیده یا ایجاد تجربه‌ ای متفاوت مورد استفاده قرار گیرد. در سرگرمی نیز امکان ترکیب محیط واقعی با عناصر دیجیتال، مسیرهای جدیدی برای بازی و تجربه تعاملی ایجاد می‌ کند.

واقعیت ترکیبی در نمایشگاه و تبلیغات چه مزیتی دارد؟

یکی از مهم‌ ترین ظرفیت‌ های MR برای برندها، تبدیل یک محصول یا پیام پیچیده به یک تجربه قابل مشاهده است.

فرض کنید یک شرکت تجهیزات صنعتی محصولی دارد که چند متر ارتفاع دارد و امکان انتقال آن به نمایشگاه وجود ندارد. به‌ جای نمایش صرفا عکس یا ویدئو، می‌توان یک مدل سه‌ بعدی از آن را در فضای نمایشگاه در اختیار مخاطب قرار داد. یا اگر محصول دارای اجزای داخلی متعددی است می‌ توان بخش‌ هایی از ساختار آن را به‌ صورت دیجیتال نمایش داد. در چنین شرایطی MR می‌ تواند برای:

• ایجاد تجربه متفاوت هنگام رونمایی
• توضیح محصول پیچیده
• نمایش ابعاد و ساختار محصول
• نمایش عملکرد یا نحوه استفاده
• ارائه اطلاعات مرحله‌ به‌ مرحله
• افزایش مشارکت مخاطب

مزایای واقعیت ترکیبی

MR در شرایط مناسب می‌ تواند مزایایی ایجاد کند که در روش‌ های معمول نمایش محتوا دشوارتر هستند:

• تعامل طبیعی‌ تر با محتوای سه‌ بعدی
• درک بهتر محصولات و مفاهیم پیچیده
• کاهش نیاز به برخی نمونه‌ های فیزیکی
• امکان شبیه‌ سازی شرایط مختلف
• آموزش در محیط کنترل‌ شده‌ تر
• نمایش محصولاتی که انتقال آن‌ ها دشوار است
• ایجاد تجربه‌ ای متفاوت برای مخاطب
• امکان ترکیب اطلاعات دیجیتال با محیط واقعی

محدودیت‌ ها و چالش‌ های واقعیت ترکیبی

MR در کنار ظرفیت‌ های خود برای همه پروژه‌ ها انتخاب ساده‌ ای نیست. مهم‌ ترین چالش‌ ها عبارت‌ اند از:

• هزینه تولید محتوا و توسعه: مدل‌ سازی سه‌ بعدی و طراحی تجربه اختصاصی می‌ تواند زمان و هزینه بیشتری نسبت به محتوای دو بعدی داشته باشد.
• نیاز به تجهیزات سازگار: همه دستگاه‌ ها تجربه MR یکسانی ارائه نمی‌ کنند.
• محدودیت میدان دید: برخی تجهیزات ممکن است محدوده مشخصی برای نمایش محتوای دیجیتال داشته باشند.
• نیاز به فضای مناسب: تجربه‌ های حرکتی یا فضایی به محیط مناسب برای استفاده نیاز دارند.
• پیچیدگی طراحی تجربه: طراحی یک مدل سه‌ بعدی کافی نیست؛ نحوه تعامل کاربر نیز باید مشخص باشد.
• نیاز به آموزش کاربر: مخاطب باید بداند چگونه وارد تجربه شود و با آن تعامل کند.
• احتمال خستگی: استفاده طولانی از برخی تجهیزات پوشیدنی ممکن است برای کاربر راحت نباشد.
• پشتیبانی فنی: اختلال تجهیزات یا نرم‌ افزار می‌ تواند تجربه را متوقف کند.

چه زمانی واقعیت ترکیبی انتخاب مناسبی است؟

یکی از مهم‌ ترین نکات در انتخاب فناوری این است که MR نباید به‌ عنوان پاسخ پیش‌ فرض هر پروژه تعاملی در نظر گرفته شود. قبل از انتخاب آن بهتر است موارد زیر بررسی شوند:

• هدف پروژه: دقیقا می‌ خواهید چه چیزی را به مخاطب نشان دهید؟
• نوع مخاطب: آیا مخاطب با فناوری آشناست و برای استفاده از آن زمان می‌ گذارد؟
• پیچیدگی محصول: آیا محصول به نمایش سه‌ بعدی یا توضیح فضایی نیاز دارد؟
• محل اجرا: فضای نمایشگاه، فروشگاه، کلاس، کارخانه یا محیط دیگر؟
• مدت تجربه: تجربه قرار است کوتاه باشد یا چند دقیقه طول بکشد؟
• تعداد کاربران: چند نفر قرار است هم‌ زمان یا پشت‌ سرهم از آن استفاده کنند؟
• بودجه: هزینه تولید محتوا، توسعه، تجهیزات و اجرا چقدر است؟
• تجهیزات مورد نیاز: آیا تجهیزات سازگار در اختیار دارید یا باید تامین شوند؟
• پشتیبانی: در زمان اجرا چه کسی مسئول رفع مشکلات خواهد بود؟

تجهیزات کلی مورد نیاز برای تجربه واقعیت ترکیبی

نوع تجهیزات به سناریو و سطح پیچیدگی تجربه بستگی دارد اما به‌ صورت کلی ممکن است موارد زیر در پروژه مطرح باشند:

• هدست یا نمایشگر سازگار با تجربه MR
• دوربین و حسگرهای مورد نیاز سیستم
• رایانه یا واحد پردازشی متناسب با تجربه
• محتوای سه‌ بعدی
• سیستم تعامل مانند کنترل حرکتی، دست، نگاه یا صدا
• فضای مناسب برای حرکت و استفاده
• زیرساخت برق و در برخی پروژه‌ ها شبکه
• سیستم مدیریت و پشتیبانی تجربه

آیا واقعیت ترکیبی برای همه برندها ضروری است؟

خیر. فناوری زمانی ارزشمند است که مسئله‌ ای را بهتر از روش‌ های ساده‌ تر حل کند. اگر هدف یک برند فقط نمایش چند تصویر محصول است MR احتمالا انتخاب منطقی نیست. اما اگر محصول ابعاد بزرگی دارد، نمونه فیزیکی آن در دسترس نیست، ساختار پیچیده‌ ای دارد یا مخاطب باید بتواند با یک مدل سه‌ بعدی تعامل کند MR می‌ تواند گزینه قابل بررسی باشد.

واقعیت ترکیبی چه آینده‌ ای برای تجربه برند ایجاد می‌ کند؟

مهم‌ ترین ظرفیت MR برای برندها، تبدیل اطلاعات پیچیده به تجربه‌ ای قابل مشاهده و تعاملی است.

برای یک محصول صنعتی می‌ تواند ساختار داخلی را قابل مشاهده کند. برای یک برند نمایشگاهی، می‌ تواند محصولی غیرقابل‌ حمل را به تجربه‌ ای سه‌ بعدی تبدیل کند. در آموزش می‌ تواند اطلاعات را در کنار محیط واقعی قرار دهد و در طراحی، امکان مشاهده مدل دیجیتال در فضای واقعی را فراهم کند.

اما آینده این فناوری فقط به پیشرفت سخت‌ افزار وابسته نیست. کیفیت محتوا، راحتی کاربر، سادگی تعامل و ارزش واقعی تجربه نیز تعیین می‌ کنند که MR تا چه اندازه در یک پروژه کاربردی باشد.

اجرای تجربه واقعیت ترکیبی از کجا شروع می‌ شود؟

یک پروژه MR موفق معمولا با انتخاب هدست شروع نمی‌ شود با تعریف تجربه شروع می‌ شود.

ابتدا باید مشخص شود مخاطب چه چیزی را قرار است ببیند، چه کاری انجام دهد و این تجربه چه ارتباطی با هدف برند یا پروژه دارد. سپس سناریو طراحی می‌ شود، مدل‌ ها و محتوای سه‌ بعدی آماده می‌ شوند، توسعه فنی انجام می‌ شود و تجربه روی شرایط واقعی اجرا آزمایش می‌ شود. در نهایت نیز نصب، آموزش، پشتیبانی و مدیریت اجرای پروژه اهمیت پیدا می‌ کنند.

در ویوسنس نیز اجرای چنین تجربه‌ هایی می‌ تواند از ایده‌ پردازی و طراحی سناریو شروع شود و تا تولید محتوای سه‌ بعدی، توسعه تجربه، تست و اجرای نهایی ادامه پیدا کند به‌ خصوص در پروژه‌ هایی مانند نمایشگاه‌ ها، رونمایی محصولات و رویدادهای سازمانی.

سوالات متداول